[Tham khảo] Bài phát biểu của thủ lĩnh da đỏ Joseph

Tù trưởng Joseph (con) là thủ lĩnh bộ lạc Nez Perce. Nez Perce là một vùng đất yên bình trải dài từ bang Idaho tới phía bắc bang Washington.Ông nổi tiếng vì quyết liệt phản kháng các cố gắng của chính quyền Hoa Kỳ nhằm ép buộc bộ lạc của ông vào sống trong các khu bảo tồn. Joseph trải qua phần lớn tuổi thơ ở một khu truyền giáo của đạo Thiên chúa. Năm 1855, Joseph cha ký hiệp ước với Hoa Kỳ để bộ lạc của ông có thể giữ lại phần lớn đất đã họ có từ trước. Năm 1863 một hiêp ước khác đã cắt giảm đáng kể số đất họ được sử hữu. Joseph cha không công nhận hiệp ước này. Tranh cãi về hiệp ước không được công nhận này xảy ra khi Joseph con lên làm thủ lĩnh bộ lạc vào năm 1877. Phần lớn bộ lạc Nez Perce sau đó bị đưa vào một khu bảo tồn ở phần đất bây giờ là bang Oklahoma.

Bài phát biểu dưới đây được Joseph trình bày trước quốc hội Hoa Kỳ tại Washington vào ngày 14/1/1879

Dịch từ nguồn http://server.fscreations.com/examview/passages/lincoln_hall_speech.pdf 

Cuối cùng tôi cũng được phép đến Washington cùng với người bạn Yellow Bull và người phiên dịch của tôi. Tôi rất vui vì mình đã đến đây. Tôi đã bắt tay nhiều người bạn nhưng có một số điều tôi vẫn không hiểu mà dường như không ai có thể giải thích cho tôi.

Tôi không hiểu sao chính phủ của người da trắng lại cử một người như tướng Miles đến đánh nhau và bội tín với chúng tôi. Một chính phủ như vậy là một chính phủ có vấn đề. Tôi không hiểu sao có quá nhiều người chủ chốt trong chính phủ lại được phép nói mỗi lúc một khác và hứa hẹn đủ thứ. Tôi đã gặp tổng thống, bộ trưởng nội vụ, bộ trưởng phụ trách vấn đề thương thuyết hòa bình với người da đỏ, chủ tịch nghị viện và tất cả bọn họ đều nói họ là bạn của tôi và sẽ có công lý dành cho chúng tôi. Tất cả đều nói rất hay, nhưng tôi không hiểu sao họ không làm gì cho chúng tôi như họ đã nói. Tôi đã nghe quá nhiều lời nói mà không thấy hành động gì cả.

Lời nói hay không có giá trị lâu dài nếu nó không đồng nghĩa với hành động nào đó. Sinh mạng đồng bào tôi, tổ quốc tôi bị người da trắng dày xéo là những thứ không thể trả bằng tiền. Tiền không bảo vệ được mồ mả cha ông chúng tôi. Tiền không thể dùng để mua ngựa và gia súc của chúng tôi. Chúng tôi đã mất những đứa con mà tiền không thể mang chúng trở về. Lời nói hay không giúp vị chỉ huy quân đội của các người là tướng Miles giữ lời hứa. Lời lẽ hay không cho dân tôi một mái nhà để họ có thể sống bình yên và tự lo cuộc sống của mình. Tôi đã chán nghe những lời nói chẳng đi đến đâu. Tim tôi mệt mỏi khi nhớ tới những lời tốt đẹp được nói mà không làm. Những người không còn tư cách để nói vẫn đang tiếp tục nói quá nhiều.

Đã có quá nhiều sự suy diễn sai lệch, quá nhiều hiểu lầm giữa người da trắng và da đỏ. Nếu người da trắng muốn sống hòa bình với người da đỏ thì anh ta cứ việc làm như vậy. Chúng ta không cần phải xung đột với nhau. Hãy đối xử với mọi con người bình đẳng như nhau. Hãy để tất cả bình đẳng như nhau trước pháp luật. Hãy cho mọi con người cơ hội bình đẳng để sống và phát triển. Mọi con người đều được tạo ra bởi Thượng Đế. Tất cả là anh em một nhà. Trái đất là mẹ của tất cả con người và mọi con người cần có quyền bình đẳng khi sống trên cùng một mặt đất.

Việc cho rằng một con người được sinh ra để sống tự do lại có thể bằng lòng với việc bị ấn định cho một chỗ ở và bị cấm không được tự do đi đến nơi họ muốn chẳng khác gì cho rằng tất cả các dòng sông có thể chảy ngược. Nếu bạn buộc con ngựa vào cọc, bạn có mong nó béo tốt lên được hay không? Nếu bạn ấn định cho người da đỏ một mảnh đất nhỏ và bắt anh ta nhất định phải ở đó, thì người da đỏ không vui mà cũng chẳng phát triển và thịnh vượng được. Tôi đã hỏi vài thủ lĩnh da trắng họ lấy quyền gì để bảo người da đỏ chỉ được ở một chỗ trong khi họ lại thấy người da trắng muốn đi đâu thì đi. Những người da trắng tôi hỏi đã không thể trả lời câu hỏi của tôi.

Tôi chỉ yêu cầu chính quyền da trắng đối xử với chúng tôi công bằng như đối với tất cả những con người khác. Nếu tôi không thể về nơi đã từng là nhà mình, hãy để tôi có một mái nhà ở nơi người dân không phải chết quá nhanh. Tôi muốn định cư ở thung lũng Bitter Root Valley. Ở đó người dân của chúng tôi sẽ hạnh phúc, ở chỗ ở hiện nay, họ đang chết dần chết mòn. Ba người đã chết từ khi tôi rời trại để đi Washington.

Khi nghĩ đến những điều đang xảy ra cho dân tộc mình, tim tôi nặng trĩu. Tôi thấy người dân của tôi bị đối xử giống như những kẻ ngoài vòng pháp luật và bị đuổi chạy từ vùng này sang vùng khác và bắn chết như thú vật.

Tôi biết sắc tộc của chúng tôi sẽ phải thay đổi. Chúng tôi không thể giữ sắc tộc của riêng mình khi người da trắng đến đây. Chúng tôi chỉ đòi hỏi một cơ hội công bằng để sống như mọi con người khác. Chúng tôi muốn được thừa nhận là con người. Chúng tôi đòi hỏi pháp luật công bằng cho tất cả mọi người. Nếu một người da đỏ vi phạm pháp luật, hãy dùng luật để phạt anh ta. Nếu một người da trắng phạm luật, cũng phải phạt bằng luật pháp.

Hãy để tôi được làm con người tự do, tự do đi lại, tự do dừng chân nơi mình muốn, tự do làm việc, tự do buôn bán ở nơi tôi chọn, tự do chọn người làm thầy chúng tôi, tự do theo tín ngưỡng của cha ông, tự do nói năng, suy nghĩ và hành động vì lợi ích bản thân mình – và tôi sẽ tôn trọng tất cả các quy định của luật pháp cũng như chịu sự trừng phát của pháp luật nếu vi phạm.

Chừng nào người da trắng có thể đối xử với người da đỏ như với chính người da trắng, chiến tranh giữa chúng ta sẽ chấm dứt. Giữa chúng ta sẽ không còn gì khác biệt – chúng ta sẽ là anh em cùng cha mẹ, cùng sống chung dưới một bầu trời, trên cùng một đất nước và có cùng một chính phủ. Khi đó Thượng Đế trên cao sẽ mỉm cười với mảnh đất này và đem mưa đến gột sạch máu mà bàn tay anh em chúng ta đã bôi bẩn lên mặt đất. Đây là lúc người da đỏ chúng tôi cầu nguyện và chờ đợi. Tôi hy vọng tiếng kêu rên của những người đàn ông và đàn bà bị thương không bao giờ còn vọng đến tai Thượng Đế trên cao và tất cả mọi người có thể coi nhau như anh em một nhà.